Dementie oorzaak een op de tien sterfgevallen

Met meer dan 15 duizend sterfgevallen was dementie in 2016 opnieuw de belangrijkste oorzaak van de sterfte onder Nederlanders. Vooral meer mannen overleden aan dementie, vergeleken met een jaar eerder. Ook stierven meer mensen ten gevolge van een val. Dat blijkt uit voorlopige cijfers over doodsoorzaken van het CBS

Het aantal sterfgevallen in Nederland is in 2016 met 1,3 procent toegenomen naar 149 duizend;
72 180 mannen en 76 817 vrouwen. De tien genoemde doodsoorzaken zijn de meest voorkomende en hebben betrekking op 47 procent van de sterfgevallen.

Met bijna 15,4 duizend sterfgevallen, 7 procent meer dan in 2015, staat dementie opnieuw bovenaan de lijst. Bij vrouwen is dementie met meer dan 10 duizendsterfgevallen (+ 5 procent) de belangrijkste doodsoorzaak. De sterfte aan dementie nam vooral onder mannen toe; deze was vorig jaar 11 procent hoger dan een jaar eerder. Bij mannen is dementie met ruim 5 duizend sterfgevallen na longkanker de meest voorkomende doodsoorzaak.

Het verschil tussen mannen en vrouwen als het gaat om dementie als doodsoorzaak hangt grotendeels samen met een verschil in leeftijdsopbouw. Naarmate de leeftijd toeneemt, komt dementie vaker voor als doodsoorzaak. In de oudste leeftijdsgroep zitten meer vrouwen dan mannen.

Iets meer mensen overleden aan longkanker

In 2016 stierven bijna 10,7 duizend Nederlanders als gevolg van longkanker, een toename van iets meer dan 2 procent. Bij mannen is longkanker met bijna 6,3 duizend sterfgevallen nog altijd de belangrijkste doodsoorzaak, gevolgd door dementie en de beroerte. Het verschil tussen dementie en longkanker wordt echter wel steeds kleiner. Longkanker is als doodsoorzaak bij vrouwen met bijna 4,4 duizend gevallen inmiddels van groter omvang dan borstkanker, met ruim 3,1 duizend sterfgevallen.

Beroerte op één na belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen

Bijna 9,5 duizend Nederlanders stierven vorig jaar als gevolg van een beroerte. Net als in 2015 is de beroerte de op twee na belangrijkste oorzaak van overlijden. Met ruim 5,5 duizend gevallen stierven vrouwen vaker aan een beroerte dan mannen (bijna 4 duizend gevallen). De beroerte is na dementie de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen. Het aantal Nederlanders dat overleed aan deze aandoening is vorig jaar iets gedaald (-1 procent). De daling was onder mannen en vrouwen naar verhouding ongeveer even groot.

Minder vrouwen overleden aan longontsteking

Het aantal vrouwen dat overleed als gevolg van een longontsteking is in 2016 vergeleken met een jaar eerder met ruim 11 procent afgenomen. Verder overleden er vorig jaar minder Nederlanders (-6 procent) aan een chronisch obstructieve longaandoeningen (COPD). Een jaar eerder was er nog sprake van een stijging van 20 procent. Het aantal mensen dat overleed als gevolg van een hartinfarct nam in 2016 met 6 procent af.

Sterke stijging van sterfte door vallen

De sterfte aan niet-natuurlijke doodsoorzaken steeg in 2016 vergeleken met een jaar eerder met 6,4 procent naar ruim 7,7 duizend sterfgevallen. Deze stijging hangt vooral samen met een toename van het aantal Nederlanders dat overleed na een val. In totaal waren dat er 3,3 duizend, een stijging van 16 procent. Verondersteld dat het bij onbekende letseloorzaken ook grotendeels gaat om vallen, komt het aantal sterfgevallen zelfs uit op ongeveer 3,8 duizend. Door een verschil in leeftijdsopbouw is de sterfte als gevolg van vallen onder vrouwen ongeveer anderhalf keer zo hoog als onder mannen.

Ton Heerts aan de slag voor kinderen met zeer ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen

Complex Care United, de stichting achter de actie #ikziejewel

Staatssecretaris Martin van Rijn (VWS) en ouders van de actie #ikziejewel hebben Ton Heerts (voorzitter MBO Raad en voormalig FNV voorman) bereid gevonden om onafhankelijk voorzitter te zijn van een nieuwe werkgroep die zich bezig gaat houden met het verbeteren van de zorg, hulp en ondersteuning voor Zeer Ernstig Verstandelijk en Meervoudig Beperkte (ZEVMB) kinderen en hun gezinnen.

Actie #ikziejewel

De werkgroep wordt ingesteld door staatssecretaris Van Rijn, op initiatief van de ouders achter de actie #ikziejewel. In deze actie – gestart in april 2017 – wordt aandacht gevraagd voor de kwaliteit van leven van deze onzichtbare groep mensen en gezinnen. De complexe problematiek waar men tegenaan loopt is lastig te doorgronden en de impact die een Zeer Ernstig Verstandelijk en Meervoudig Beperkt kind op het gehele gezin heeft is enorm. Door ouders is dit onder meer benoemd in het pamflet “Ook ZEVMB hebben recht op een ‘goed leven’”.

Deze kinderen verdienen speciale aandacht

Van Rijn : “Het is goed dat met de aanstelling van Ton Heerts de werkgroep aan de slag kan. Kinderen met zeer ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen en hun gezinnen verdienen speciale aandacht, bijvoorbeeld om er voor te zorgen dat alle benodigde zorg, hulp en ondersteuning zo goed mogelijk aansluit en er steeds voldoende oog is voor de bijzondere complexiteit waarmee deze kinderen en hun gezinnen moeten omgaan. We moeten steeds vanuit hun perspectief, breed kijken naar alles wat beter kan. Ton Heerts heeft in zijn lange loopbaan al vaak laten zien dat hij dat uitstekend kan.”

Ervaringsdeskundigen

Naast Ton Heerts zullen in ieder geval Sarike De Zoeten en Vanessa Liem – twee ouders van ZEVMB kinderen – deelnemen aan de werkgroep. De overige leden van de werkgroep worden de komende maand benaderd zodat de werkgroep in augustus voor het eerst bijeen kan komen. In de tussentijd wordt er gestart met een inventarisatie van de groep ZEMVB kinderen in Nederland en de reeds aanwezige kennis hierover.

Wat betekent ZEVMB?

Mensen met Zeer Ernstige Verstandelijke en Meervoudige Beperkingen hebben een dusdanige ernstige verstandelijke beperking dat het Intelligentie Quotiënt niet betrouwbaar en valide te meten is met gestandaardiseerde instrumenten. Daarnaast zijn (zeer) ernstige motorische en somatische beperkingen aanwezig. De combinatie van de interfererende beperkingen is bij deze groep zo ernstig dat deze mensen vanuit zichzelf geen tot minimale mogelijkheden hebben: zij hebben hiervoor anderen nodig.