Erasmus MC onderzoekt stress zeilbootbemanning

Volvo Ocean RaceHet Erasmus MC doet onderzoek naar de impact van blootstelling aan stress bij de bemanningsleden van het Team AkzoNobel in de Volvo Ocean Race.

Stressvolle situatie
De onderzoekers willen meer te weten komen over de reacties van het menselijk lichaam op langdurige blootstelling aan extreme fysieke en psychische stress en verstoring van het bioritme. Ze verwachten kennis te vergaren voor strategieën om het menselijk lichaam beter te laten reageren op stressvolle situaties.

Op de proef
De Volvo Ocean Race is de langste zeilwedstrijd ter wereld. Deelname vergt zowel fysieke als psychische inspanning en uithoudingsvermogen. Negen maanden lang worden de zeilers blootgesteld aan extreme weersomstandigheden, zware lichamelijke inspanning en een onnatuurlijk slaap-waakpatroon. Ze zijn ver van huis en moeten midden op zee belangrijke besluiten nemen. Tijdens de race wordt hun stresssysteem continu op de proef gesteld.

Biologische klok
De vier-uursdiensten gedurende die negen maanden verstoren de biologische klok van de deelnemers. Deze biologische klok zorgt voor een 24-uursritme in gedrag, fysieke gesteldheid en stofwisseling. Het lichaam anticipeert hiermee op dagelijks terugkerende patronen in de omgeving. Hartritme, de productie van stresshormoon (zoals cortisol), het immuunsysteem, de lichaamstemperatuur, de bloeddruk en het slaap-waakritme zijn allemaal afhankelijk van de eigen biologische klok.

Verstoring
Acute verstoring van de biologische klok, bijvoorbeeld door ploegendienst, leidt tot moeheid, slapeloosheid en verminderde prestaties en alertheid. Chronische verstoring van het biologisch ritme kan op lange termijn gevolgen hebben voor de gezondheid en het risico op ziekten verhogen.

Bloed en haar
Prof. Bert van der Horst, hoogleraar chronobiologie en gezondheid aan het Erasmus MC, trekt het onderzoek. Van der Horst: “De zeilers zijn bovengemiddeld fit en goed getraind, zowel fysiek als mentaal. De zeilers dragen horloges, waarmee we slaap-waakgedrag meten. Daarnaast wordt voor, tijdens en na de race bloed en plukjes haar verzameld voor analyse van stress in het Erasmus MC. De gegevens combineren we vervolgens met het zeillogboek. Als we inzicht kunnen krijgen in welke gevolgen langdurige periodes van stress hebben op deze sporters, kunnen we hen enerzijds helpen met het verbeteren van prestaties en anderzijds de kennis misschien inzetten op het vlak van gezondheidspreventie in de normale bevolking.”

Gezonde bevolking
Simeon Tienpont, de skipper van het Team AkzoNobel, is verheugd over de samenwerking met Erasmus MC. Tienpont: “Ik vind het geweldig om te zien dat we een bijdrage kunnen leveren aan een in de toekomst mogelijk gezondere bevolking.”

Regels voor financiële relaties medische hulpmiddelen

Vanaf 1 januari 2018 zijn de nieuwe regels over gunstbetoon in de medische hulpmiddelensector van kracht. De wet reguleert de (financiële) relaties tussen enerzijds de leveranciers van medische hulpmiddelen en anderzijds de personen die een hulpmiddel inkopen of toepassen. Het doel van de wet is om ongewenste beïnvloeding te voorkomen. De behoefte van de patiënt, niet het persoonlijk profijt van de zorgprofessional, moet de keuze voor een specifiek hulpmiddel bepalen.

Verbod op gunstbetoon met uitzonderingen

De wet verbiedt het aanbieden van geld, geschenken of diensten door makers van medische hulpmiddelen aan hun afnemers. De wet bevat ook een paar uitzonderingen zoals het aangaan van dienstverleningsrelaties. Deze zijn gebonden aan strikte voorwaarden. Dit verbod geldt zowel voor de verstrekker als de ontvanger. Wat een verstrekker niet mag aanbieden of geven, mag een ontvanger niet vragen of aannemen.

Toezicht

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd in oprichting houdt toezicht op naleving van het verbod op gunstbetoon. Iedereen die een overtreding van de regels rondom gunstbetoon vermoedt, kan een melding doen bij de inspectie. Daarnaast doet de inspectie zelf onderzoek naar de naleving van de regels.

Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH)

Veel van de regels zijn niet nieuw. Het wettelijke verbod is een aanvulling op regels die in 2012 door veldpartijen, zoals verenigd in de Stichting Gedragscode Medische Hulpmiddelen (GMH), opgesteld zijn. Die regels zijn opgenomen in de Gedragscode Medische Hulpmiddelen. De gedragscode geeft normen voor verantwoorde contacten tussen leveranciers van medische hulpmiddelen en zorgprofessionals. De stichting GMH en de inspectie maken afspraken over de samenwerking.

Ook de Geneesmiddelenwet kent sinds 2007 een verbod op gunstbetoon. Daar gaat het om financiële relaties van farmaceutische bedrijven met bijvoorbeeld zorgprofessionals en patiëntenorganisaties.

€ 12 miljoen extra voor start-ups zorg

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat investeren 12 miljoen in startende ondernemingen die innovatie zorgtechnologie ontwikkelen. Beide ministeries investeren dit bedrag in de zogenoemde SEED Capital-regeling, waarin drie fondsen zijn toegewezen, Health Innovation Fonds III, Healthy Capital I en Holland Venture Zorg Innovaties II. De bekendmaking van het gereserveerde bedrag valt aan het begin van de nationale e-healthweek.

E-healthweek

In de e-healthweek van 20 t/m 26 januari worden ruim 200 activiteiten georganiseerd door het hele land. Ziekenhuizen, scholen, zorginstellingen, aanbieders van zorgtoepassingen en patiëntenverenigingen laten zien wat er met digitale zorg en ondersteuning mogelijk is. Zo kunnen mensen de zelfrijdende rolstoel ervaren, nieuwe gezondheidsapps uitproberen en kennismaken met robots voor zieke kinderen.

Stimuleren van innovatie

Via de SEED Capital-regeling kunnen investeringsfondsen geld steken in mkb’ers met slimme zorgideeën. FABPulous is een eerder voorbeeld van een start-up die door de SEED Capital-regeling is doorontwikkeld. Dit bedrijf heeft een apparaat ontwikkeld waarmee bij pijn op de borst in een vroeg stadium de kans op een hartinfarct kan worden bevestigd of uitgesloten.

Staatssecretaris Keijzer van Economische Zaken en Klimaat, verantwoordelijk voor bedrijfsfinanciering: “Het maken van nieuwe medische apparaten, bijvoorbeeld voor het stellen van diagnoses of het uitvoeren van ingewikkelde medische analyses, is goed voor de kwaliteit van zorg en voor onze economische ontwikkeling. Investeren in e-Health komt ons allemaal ten goede en de mensen die deze zorg nodig hebben in het bijzonder. Met de SEED Capital-regeling ondersteunen we de innovatieve ondernemers die deze ideeën kunnen ontwikkelen.”