Longfonds: maak buitenzwembaden rookvrij

Bij de start van de schoolvakantie roept het Longfonds buitenzwembaden op om rookvrij te worden. In veel buitenzwembaden is roken op bijvoorbeeld de ligweides nog heel normaal. Longfonds directeur Michael Rutgers: “Het buitenzwembad met veel spelende kinderen is juist een plek waar rookvrij de norm zou moeten zijn. Met het stappenplan rookvrij spelen hopen we dat zwembaden hier deze zomer nog mee aan de slag gaan.”

Hoewel het bij veel buitenzwembaden nog heel gewoon is dat er gerookt wordt, ziet het Longfonds dat er steeds meer Nederlanders voorstander zijn om plekken waar kinderen spelen rookvrij te maken. Dat geldt niet alleen voor de speeltuin en kinderboerderij, maar ook voor een speelplek als het buitenzwembad. Uit onderzoek uitgevoerd door Kantar Public in opdracht van KWF Kankerbestrijding (2017) blijkt dat bijna de helft van de Nederlanders (48%) voorstander is van een rookvrije speel- en ligweide bij het zwembad. In 2009 was dit nog minder dan een kwart van de mensen (23%). Longfonds directeur Michael Rutgers: “We zijn blij om te merken dat er steeds meer steun komt om dit soort omgevingen rookvrij te maken. De longen van jonge kinderen zijn nog kwetsbaar en volop in ontwikkeling. Naast peuken op de grond, zijn de risico’s vooral meeroken en voorbeeldgedrag: zien roken, doet roken.”

Voorbeelden
Inmiddels is er een handvol zwembaden die al maatregelen heeft genomen om roken terug te dringen. Een goed voorbeeld is buitenzwembad de Houtvaart in Haarlem. Dit zwembad heeft vorige zomer besloten om rookvrije maatregelen te nemen. Zo is rondom het zwembad en op de ligweide niet meer toegestaan om te roken. Onno Visser, bedrijfsleider van het zwembad: “Wij hebben dit ingesteld omdat er erg veel kinderen en ook ouderen gebruik maken van ons mooie buitenbad. Wij vinden het belangrijk om onze bezoekers niet in aanraking te laten komen met rook. Zwemmen staat voor beweging, plezier en een gezonde leefstijl en daar past een rookvrij openlucht bad uitstekend bij.” Een ander voorbeeld van een zwembad dat recent rookvrije maatregelen heeft genomen is het Twentebad in Hengelo. In een groot deel van het buitenzwembad is roken niet meer toegestaan. Roken mag alleen nog op het achterste gedeelte van de ligweide. Badmanager Ilija Melisie: “We hebben nu de eerste stap genomen. De komende jaren willen we de rookzone verkleinen. Onze hoop is nu dat meer zwembaden gaan volgen.

Stappenplan
Het Longfonds stimuleert zoveel mogelijk plekken waar kinderen spelen, zoals speeltuinen, kinderboerderijen en ook buitenzwembaden om ook zelf aan de slag te gaan om rookvrij te worden. Daarvoor heeft het Longfonds een speciaal stappenplan rookvrij spelen ontwikkeld. De eerste 25 rookvrije buitenzwembaden die zich bij het Longfonds melden, krijgen gratis twee rookvrije borden. Meer informatie op: www.longfonds.nl/rookvrij-spelen.

Rookvrije Generatie
De beweging ‘op weg naar een Rookvrije Generatie’ is een initiatief van het Longfonds, de Hartstichting en KWF Kankerbestrijding. Met een groeiend aantal partijen en personen werken we toe naar een samenleving waarin opgroeiende kinderen worden beschermd tegen tabaksrook en de verleiding om te gaan roken. Dat lukt als we samen het goede voorbeeld geven en de omgevingen waar kinderen komen rookvrij maken. Iedereen kan iets doen. Zo gaan we samen op weg naar een Rookvrije Generatie.

Antibiotica ten onrechte voorgeschreven bij longaanval

Antibiotica worden geregeld voorgeschreven bij een longaanval, de plotselinge benauwdheid waarmee veel COPD-patiënten te maken hebben. Maar antibiotica hebben daarbij geen effect, zo blijkt uit onderzoek van het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam. ‘Bij mensen die niet in het ziekenhuis opgenomen hoeven te worden, is er dus geen reden om antibiotica te geven. Het is belangrijk om onnodig antibioticagebruik te voorkomen om resistentie tegen te gaan’, aldus onderzoekster Patricia van Velzen. De resultaten werden onlangs gepubliceerd in het Britse medische tijdschrift The Lancet Respiratory Medicine.

Longaanval bij COPD
COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) is een verzamelnaam voor ziekten waarbij de longen chronisch ontstoken zijn. De longen zijn daardoor blijvend beschadigd. Door COPD wordt ademen moeilijker en inspanning lastiger. In Nederland lijden meer dan 600.000 mensen aan deze chronische ziekte. Veel COPD-patiënten krijgen te maken met longaanvallen (zogeheten COPD-exacerbaties), waarbij ze het plotseling veel benauwder krijgen. Zo’n longaanval duurt een paar dagen en is soms levensbedreigend. De oorzaak is vaak een infectie met een virus of bacterie. Een longaanval wordt behandeld met corticosteroïden, stoffen die de luchtwegen verwijden en ontstekingen remmen.

Antibiotica
Daarnaast worden vaak antibiotica gegeven, zeker als het opgehoeste slijm op een infectie wijst. Patiënten vragen daar ook geregeld om. Er waren aanwijzingen dat antibiotica ervoor zorgt dat een volgende aanval langer uitblijft, maar dit is nooit systematisch getest.

Patricia van Velzen heeft dit nu met haar collega’s onderzocht bij 305 patiënten die met hun longaanval niet in het ziekenhuis hoefden te worden opgenomen. De helft van deze groep kreeg het antibioticum doxycycline bij een longaanval, de andere helft niet. De patiënten werden daarna bijna twee jaar gevolgd. In die tijd kreeg 85% een tweede aanval. In tegenstelling tot wat eerder werd gedacht, bleek het antibioticum geen effect te hebben op het tijdstip van de tweede aanval. Die kwam net zo snel als bij de patiënten die geen antibioticum kregen. Wel zorgde het antibioticum er in een klein aantal gevallen voor dat een longaanval beter werd onderdrukt. Maar bij 10 van de 11 patiënten heeft het geen enkel effect. Voor een klein positief effect moet je dus veel mensen voor niets antibiotica geven. ‘Dat is reden om terughoudend te zijn met antibiotica’, aldus Van Velzen.

100.000 kinderen met onzichtbare ziekte astma

In Nederland lijden nog steeds 100.000 kinderen aan astma. Elk jaar belanden er duizenden van deze kinderen ernstig benauwd in het ziekenhuis. Ook overlijden er nog steeds mensen aan de gevolgen van astma. Veel kinderen vinden het moeilijk om over hun astma te praten omdat de ziekte niet zichtbaar is. Dit zorgt voor veel misverstanden. Op Wereld Astma Dag vraagt het Longfonds met de campagne ‘Buiten Adem’ aandacht voor de onzichtbaarheid van astma. Longfonds directeur Michael Rutgers: “Astma lijkt ogenschijnlijk een ziekte die redelijk onder controle te houden is. Maar veel kinderen ondervinden ernstige hinder van deze ziekte. Bijvoorbeeld Sherano uit onze campagne. Hij is pas zeven jaar oud en heeft al meer dan 35 keer in het ziekenhuis gelegen.”

Misverstanden
Over astma bestaan veel misverstanden. Zo denken veel mensen dat astma met een pufje goed te ondervangen is. Maar ook met pufje kunnen kinderen nog veel last hebben van hun ziekte bij het naar school gaan, het sporten of het spelen met vriendjes en vriendinnetjes. Ook is het ziekteverloop grillig: het ene moment hebben ze weinig of geen last, terwijl dat ineens kan omslaan in een astma-aanval. Het onzichtbare karakter van astma maakt het voor kinderen lastig om over hun ziekte te praten. Niet alleen voor kinderen is het lastig om aandacht te vragen voor hun ziekte, dit geldt ook voor volwassenen. Uit de Longmonitor, een onderzoek van het NIVEL (Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg), in opdracht van het Longfonds, blijkt dat bijna de helft van de mensen met astma een of meer knelpunten ervaart bij het vragen om hulp aan hun naaste omgeving.

Wereld Astma Dag
Het Longfonds vraagt op Wereld Astma Dag aandacht voor de zichtbaarheid van astma met de campagne ‘Buiten Adem’. Door middel van een radiospot, storytelling op internet en een Longfonds Live op Facebook  maakt het Longfonds de ziekte zichtbaar. Tijdens Longfonds Live zal de 12-jarige Lindsey, die zelf van jongs af aan astma heeft, kinderlongarts Bart van Ewijk van Tergooi Ziekenhuis Blaricum interviewen over astma. Mensen thuis kunnen live meekijken en ook hun vragen stellen over astma.

Medicijn
Astma is een chronische ziekte en is nog steeds niet te genezen. Onderzoeker Martijn Nawijn van Universitair Medisch Centrum Groningen zoekt uit of een medicijn astma kan voorkomen of zelfs genezen. Dat doet hij door precies uit te zoeken hoe de ziekte ontstaat in de longen van zieke kinderen. Het Longfonds wil dat er een oplossing komt voor al die benauwde kinderen en wil daarom artsen en onderzoekers de mogelijkheid geven om die missie te voltooien. Michael Rutgers, directeur Longfonds: “We zijn heel blij dat er dankzij onderzoek al veel mogelijkheden zijn voor veel kinderen om beter met astma te kunnen leven. Maar er zijn ook nog steeds duizenden kinderen en volwassen die ernstig ziek zijn door hun astma. Daarom is onderzoek naar een oplossing hard nodig.”