Meer mannen maken eigen keuze over opsporen en behandelen van prostaatkanker

Het Andros prostaatkankercentrum loopt al jaren voorop met precisiediagnostiek van prostaatkanker. Het preciezer, veiliger en patiëntvriendelijker opsporen van prostaatkanker. Om zowel onderdiagnose als overbehandeling te voorkomen. In Baarn breidt Andros uit met haar prostaatkankercentrum. Daar worden nu centraal alle complexe onderzoeken verricht voor deze precisiediagnostiek.

Zelfstandig prostaatkankercentrum
In 2015 werd het eerste zelfstandige prostaatkankercentrum in Nederland opgericht door Andros. Een centrum dat zich volledig richt op prostaatkanker, verzekerde zorg levert en los staat van ziekenhuizen. ‘Ik zag destijds dat er zoveel meer mogelijk was dan de standaard diagnostiek in Nederland. In dit centrum hebben we meerdere innovaties bijeen kunnen brengen om precisiediagnostiek te creëren.’ aldus professor Debruyne, oprichter van Andros. Al meer dan 5000 mannen kozen voor deze precisiediagnostiek. Inmiddels wordt bijna 8% van de agressieve prostaatkankers in Nederland bij Andros ontdekt.

Hoogwaardige scans en beoordelingen
Voor precisiediagnostiek zijn hoogwaardige MRI beelden nodig en een excellente beoordeling van de beelden door experts. Voor het maken van de 3 Tesla MRI prostaatscans is Andros een samenwerking aangegaan met Prescan, die de afgelopen jaren steeds meer gerichte MRI scans voor de reguliere zorg verzorgt. De MRI scans voor Andros worden beoordeeld door prof.dr. Jelle Barentsz en zijn team van het Prostaat MRI Referentie Centrum van het Radboudumc. Zij zorgen ook voor de kwaliteitsbewaking van de MRI-beelden en de wetenschappelijke validatie van de precisiediagnostiek.

Fusie biopsie
Alleen als de MRI scan verdachte plekken toont die wijzen op een mogelijke agressieve prostaatkanker is nader onderzoek nodig. In Baarn gaat dat via een fusie biopsie, een trefzekere en veilige methode om te biopteren. Tijdens een fusie biopsie worden de MRI beelden gefuseerd met ‘live’ echobeelden om gericht weefsel af te nemen. Dit gebeurt onder lokale verdoving en het weefselprikken gaat via de huid waardoor infectiegevaar praktisch afwezig is.

Klinieken door heel Nederland
Bij een verdenking van prostaatkanker kunnen mannen terecht bij de urologische klinieken van Andros die door heel Nederland gevestigd zijn. De uroloog onderzoekt of precisiediagnostiek noodzakelijk is en is in het verdere traject het vaste aanspreekpunt voor de cliënt. Hij bespreekt de uitslagen van de onderzoeken met de cliënt en indien nodig de behandelingsmogelijkheden uitgaande van ‘de juiste behandeling op het juiste moment’. De MRI kan ook worden ingezet bij active surveillance, dat wil zeggen dat er niet of niet direct wordt ingegrepen bij prostaatkanker maar de tumor nauwlettend in de gaten wordt gehouden.

‘Mannen bij wie prostaatkanker wordt ontdekt ervaren meestal (nog) geen klachten. Zij voelen zich niet ziek maar moeten opeens wel ingrijpende beslissingen nemen. Onze artsen zijn zeer ervaren en nemen veel tijd voor uitleg en overleg, en dat is juist zo belangrijk bij de diagnose van prostaatkanker en het komen tot de juiste behandelwijze’ vertelt dr. Paul Kil, medisch directeur van Andros.

Nieuwe ontwikkelingen sneller doorvoeren
Eerder is gebleken dat Andros in haar gespecialiseerde urologische klinieken snel nieuwe ontwikkelingen kan doorvoeren. Ook het prostaatkankercentrum gaat door met het verder optimaliseren van de diagnostiek. Daarnaast worden toekomstige mogelijkheden bekeken zoals instant-pathologie op basis van artificiële intelligentie en nieuwe mogelijkheden voor focale therapie van prostaatkanker. Dit gebeurt door een team onder leiding van prof.dr. Frans Debruyne, dr. Paul Kil, prof.dr. Theo de Reijke, prof.dr. Jelle Barentsz en drs. Jos Immerzeel.

Nieuw onderzoek: Leefstijladviezen tegen vermoeidheid na darmkanker

Bijna één op de drie mensen heeft na behandeling van darmkanker last van ernstige vermoeidheid. Dit heeft grote invloed op de kwaliteit van leven. Daarom starten onderzoekers van Wageningen University & Research een studie waarin ze kijken of de adviezen van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds voor gezonde voeding en leefstijl kunnen helpen ernstige vermoeidheid als gevolg van kanker te verminderen.

De impact van darmkanker
In Nederland werd in 2019 bij bijna 13.000 mensen de diagnose darmkanker vastgesteld; er zijn momenteel meer dan 50.000 mensen in leven bij wie darmkanker is vastgesteld in de afgelopen 5 jaar. In Nederland komt het vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. Bijna één op de drie mensen heeft na behandeling van darmkanker last van ernstige vermoeidheid.

Vermoeidheid bij kanker
Vermoeidheid bij kanker is anders dan de vermoeidheid die gezonde personen ervaren na fysieke of mentale inspanning. Het is heviger en intenser, kan iemand plotseling overvallen en gaat niet zomaar weg door uit te rusten en/of te slapen.

Leefstijladviezen
Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds heeft leefstijladviezen opgesteld die mensen kunnen helpen om de kans op het (opnieuw) krijgen van kanker te verkleinen. In dit nieuwe onderzoek wordt onderzocht of het opvolgen van deze adviezen ook helpt om je na darmkanker minder vermoeid te voelen.

Over het onderzoek
Onderzoekers van Wageningen University & Research – onder leiding van dr. Renate Winkels – starten een nieuw onderzoek om mensen te helpen die last hebben van ernstige vermoeidheid na darmkanker. Zij onderzoeken of de adviezen van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds voor gezonde voeding en leefstijl kunnen helpen de vermoeidheid te verminderen.

In dit onderzoek, de SoFIT studie, wordt een leefstijlprogramma onderzocht. Het programma is samengesteld op basis van de adviezen van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds voor gezonde voeding en leefstijl. Een coach stelt samen met iedere deelnemer een individueel programma op.

In dit onderzoek werkt Wageningen University & Research samen met verschillende ziekenhuizen, de Alliantie Voeding in de Zorg en het Integraal Kanker Centrum Nederland (IKNL). Het onderzoek wordt gefinancierd door het Wereld Kanker Onderzoek Fonds.

Dr. ir. Renate Winkels, onderzoeker Wageningen University & Research: “Door vermoeidheid na darmkanker kunnen mensen niet alles doen wat ze graag zouden willen doen. Het beperkt ze in sociale activiteiten, maar ook terugkeer naar werk kan door de vermoeidheid onmogelijk zijn. Even uitrusten en slapen om je minder moe te voelen helpen niet goed bij deze vermoeidheid.”

“Van zorgverleners horen we vaak dat er na afloop van de behandeling van kanker mensen in een soort gat terecht komen. De patiënt is genezen en kan weer door met zijn leven, maar vaak zijn er hierna allerlei klachten en mist er goede begeleiding. Met dit onderzoek hopen we bij te dragen aan het opvullen van dit gat.”

Suzanne Vonk, team Over leven met kanker van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds: “Ernstige vermoeidheid als gevolg van kanker is een veelvoorkomende klacht. Mensen kunnen hier nog lang na behandeling last van hebben, met grote gevolgen voor hun dagelijks leven. Wij willen er met dit onderzoek achter komen of de leefstijladviezen die wij geven voor het verkleinen van de kans op kanker, ook kunnen helpen om de kwaliteit van leven na de diagnose kanker te verbeteren.”

Overgewicht verkleint kans op overleving van kanker

Overgewicht op volwassen leeftijd verkleint de kans op overleving van borst- en darmkanker. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek gefinancierd door het Wereld Kanker Onderzoek Fonds. Hoe groter het overgewicht is, en hoe langer dit duurt, hoe kleiner de kans op overleving na diagnose van kanker. Dit benadrukt opnieuw het belang van het voorkomen van overgewicht.

Hoe lang vrouwen op volwassen leeftijd (20 – 50 jaar) overgewicht hebben, en hoe groot dat overgewicht is, is van invloed op de overlevingskansen na diagnose van borst- en darmkanker. Per levensjaar met overgewicht neemt de kans op overleving na diagnose kanker af.

De bevindingen van het onderzoek wijzen op een langdurig effect van overgewicht en de impact ervan op de kans op het overleven van kanker. Dat overgewicht de kans op het krijgen van borst- en darmkanker vergroot was al bekend; nu laat onderzoek zien dat overgewicht ook de kans op sterfte na diagnose van deze vormen van kanker vergroot.

Voor de preventie van kanker luidt het advies van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds al: ‘Blijf op een gezond gewicht. Houd je gewicht binnen gezonde grenzen en voorkom gewichtstoename op volwassen leeftijd.’ Er is echter meer onderzoek nodig voor een aanbeveling over lichaamsgewicht na diagnose kanker; wel geeft deze nieuwe studie aanwijzingen over de impact van overgewicht bij kanker.

Over het onderzoek
In het nieuwe onderzoek hebben onderzoekers gebruikgemaakt van de gegevens uit een grote studie uit Zweden met 47.000 vrouwen, waarin zij gevolgd werden in de tijd. Van de deelnemers kregen 1.500 borst- of darmkanker. 

Het onderzoek werd uitgevoerd door de International Agency for Research on Cancer (IARC). Dit is de onderzoekstak van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gericht op kanker. Het onderzoek werd gefinancierd door het Wereld Kanker Onderzoek Fonds in Amsterdam.

Adviezen tijdens en na kanker
Met de website www.voedingenkankerinfo.nl geeft het Wereld Kanker Onderzoek Fonds betrouwbare adviezen over voeding en leefstijl tijdens en na behandeling van kanker, op basis van wetenschappelijk onderzoek en de praktijkervaring van experts. Het is een samenwerking tussen het Wereld Kanker Onderzoek Fonds, Wageningen University & Research, het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en de Landelijke Werkgroep Diëtisten Oncologie (LWDO).

Het Wereld Kanker Onderzoek Fonds heeft de nieuwe brochure ‘Tijdens kanker. Goed eten en omgaan met klachten’ gepubliceerd. Hierin komt de kennis uit onderzoek en de praktijkervaring van experts samen in toegankelijke en praktische adviezen voor mensen die nu behandeld worden voor kanker. Voor meer informatie of aanvragen van de brochure kan contact opgenomen worden via vragen@wkof.nl.

Germund Daal, hoofd communicatie en gezondheidsvoorlichting van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds: “Op basis van ons grootste onderzoek ooit naar voeding, leefstijl en kanker wisten we al dat overgewicht een van de belangrijkste risico’s is voor het krijgen van kanker. Welke rol overgewicht speelt na diagnose kanker is nog een groot vraagteken. Hier moet nog veel meer onderzoek naar gedaan worden.”

Dr. Isabelle Soerjomataram van de IARC/WHO en een van de onderzoekers: “De nieuwe bevindingen geven aan hoe belangrijk het is om overgewicht en obesitas te voorkomen in relatie tot de overleving van veelvoorkomende kankersoorten zoals borst- en darmkanker. Hier moet al op een vroege leeftijd aan gewerkt worden.”