Miljoenen subsidie voor nationale biobank immuuntherapie

By Annelies Derksen in Kanker

Een gezamenlijk project van het UMC Groningen, Radboudumc  en het Antoni van Leeuwenhoek krijgt ruim 3,6 miljoen euro subsidie van KWF Kankerbestrijding. Met dit geld gaan de centra een biobank opzetten die beter inzicht gaat geven waarom bepaalde tumorsoorten wel of niet op immuuntherapie reageren.

De grant van 3,6 miljoen euro is bedoeld om een biobank op te zetten waarin in eerste instantie van 2000 patiënten met negen verschillende tumortypen lichaamsmateriaal, zoals bloed, plasma, bloedcellen, ontlasting en weefselbiopten, kan worden opgeslagen. Vervolgens  zal op deze materialen een aantal immuunanalyses worden uitgevoerd. Hoogleraar John Haanen van het Antoni van Leeuwenhoek, een van de drie betrokken centra:  “Deze nationale biobank en de data die we daaruit kunnen afleiden zal een positieve invloed hebben op het immuuntherapie-onderzoek in Nederland. Wat deze biobank bijzonder maakt, is dat we niet alleen DNA-analyses van de tumorbiopten  inzetten, maar ook in de weefsels gaan kijken naar aanwezigheid van afweercellen,  hun eigenschappen en naar afweermechanismen die de kanker gebruikt om het afweersysteem te verlammen.”

Markers

“Daarna gaan we in bloed en andere lichaamsproducten van deze patiënten onderzoeken of er markers zijn die helpen voorspellen of patiënten wel of niet op immuuntherapie zouden kunnen reageren. Al deze data komen in een grote database die inzicht geeft in hoe tumoren omgaan met het immuunsysteem. Voor die patiënten die met immuuntherapie zijn of worden behandeld wordt die data ook aan de uitkomst van hun behandeling gekoppeld.  Uiteindelijk gaan we al deze informatie geanonimiseerd  openbaar maken voor onderzoekers en artsen, zodat hiermee nog meer onderzoek kan worden gedaan. Hierdoor verwachten we sneller en nog specifieker te kunnen bepalen welke patiënt  met welke immuuntherapie-combinatie succesvol behandeld kan worden”, aldus Haanen. Op termijn zullen ook andere ziekenhuizen patiëntenmateriaal kunnen insturen.

Standaardbehandeling

Immuuntherapie is een behandeling die ervoor zorgt dat het eigen afweersysteem kankercellen beter kan vernietigen. Deze relatief nieuwe behandelmethode staat volop in de belangstelling: regelmatig melden kranten en nieuwsrubrieken veelbelovende berichten. De ontwikkelingen gaan snel, voor een aantal vormen is immuuntherapie al standaardbehandeling, daarnaast lopen er veel klinische studies.

Vanuit de drie centra leiden de volgende wetenschappers dit project:

  • UMC Groningen:  prof. Liesbeth de Vries en dr. Rudolf Fehrmann
  • Radboudumc: prof. Carl Figdor en prof. Koos van den Hoeven
  • Antoni van Leeuwenhoek: prof. Ton Schumacher, prof. John Haanen

Meldplicht voor nieuwe zorgaanbieders

By Annelies Derksen in Algemeen

Nieuwe zorgaanbieders worden verplicht zich te melden voordat zij kunnen starten met het verlenen van zorg. Dat staat in het wetsvoorstel Wet toelating zorgaanbieders waarmee de ministerraad op voorstel van minister Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft ingestemd.

Bij het doen van de melding worden nieuwe zorgaanbieders direct gewezen op de  kwaliteitseisen waaraan zij moeten voldoen. Door de meldplicht  is de Inspectie voor de Gezondheidszorg beter in staat om de kwaliteit van nieuwe zorgaanbieders in een vroeg stadium te beoordelen.  Sommige zorgaanbieders (zoals instellingen voor medisch specialistische zorg) hebben bovenop de meldingsplicht nog steeds een toelatingsvergunning nodig.

Het wetsvoorstel geldt voor alle nieuwe zorgaanbieders die vallen onder de Wet klachten en geschillen gezondheidszorg. Deze wet geldt voor het overgrote deel van de zorgaanbieders.

De verwachting is dat jaarlijks 8.000-10.000 nieuwe zorgaanbieders zich zullen melden. Deze meldplicht geldt niet voor al bestaande zorgaanbieders.

Het wetsvoorstel toetreding zorgaanbieders (Wtza) en daarmee samenhangende wetsvoorstel aanpassingswet wet toetreding zorgaanbieders (AWtza) worden op korte termijn door de Koning aan de Tweede Kamer aangeboden. Wanneer deze wetsvoorstellen worden aangenomen, vervalt de huidige toelatingsprocedure uit de Wet toelating zorginstellingen.

Nieuwe CT voor Sophia

By Annelies Derksen in Algemeen

CT-scanner SophiaKinderen die in het Erasmus MC-Sophia een CT-scan moeten laten maken, hoeven veel minder vaak onder narcose of sedatie, dankzij een hypermodern apparaat dat onlangs in gebruik is genomen.

Nieuwe locatie
De Somatom Drive Dual Source CT van Siemens is de volledige naam van de nieuwe CT-scanner van het Sophia. Het apparaat staat op een nieuwe locatie, in de gang van de oude spoedeisende hulp (Sb-1721). De oude, die uit 2003 stamt, was technisch en stralingshygiënisch aan vernieuwing toe.

Stil liggen
De nieuwe scanner wordt ook ingezet voor volwassen patiënten, maar is bij uitstek geschikt voor kinderen, vertelt Marcel Dijkshoorn, researchlaborant CT op de afdeling Radiologie & Nucleaire Geneeskunde: “De röntgenstralenbelasting ligt bij het nieuwe apparaat aanzienlijk lager. Daarnaast is hij veel sneller, waardoor beweging op de beelden wordt uitgesloten. Dat is ook de reden dat op minder geavanceerde scanners kinderen sedatie of narcose moeten krijgen: het is voor kinderen vaak moeilijk om stil te blijven liggen of ademcommando’s op te volgen.”

Groot voordeel
De lagere belasting en betere beeldkwaliteit ten opzichte van de oude scanner geeft meer diagnostische mogelijkheden en heeft daardoor nog een groot voordeel, aldus Dijkshoorn: “Het CT-onderzoek kan in sommige gevallen een meer belastend onderzoek zoals een katheterisatie of scopie vervangen.”

Vrolijke vorm
De oude CT-scanner was vrolijk vormgegeven, maar bleef indrukwekkend voor kinderen in een wat donkere, kleine ruimte, met veel apparatuur en losse attributen. De nieuwe locatie is ruimer van opzet, waardoor beangstigende apparatuur en hulpmiddelen minder opvallen of beter kunnen worden weggewerkt. Ook kan een kind zelf als afleiding de kleur van de verlichting van de kamer kiezen en is in het plafond een zogeheten ‘sky ceiling’ met een waterthema verwerkt.