Tijd voor andere visie op burn-out en depressie

man met stressDe gangbare visie op burn-out en depressie moet op de schop. In de meeste gevallen zijn het geen ziekten die te bestrijden zijn met medicijnen. Dat schrijft prof. Witte Hoogendijk, afdelingshoofd Psychiatrie van het Erasmus MC, in zijn nieuwe boek ‘Van Big Bang tot Burn-out’.

Specialist
Hoogendijk, die het boek schreef samen met journalist Wilma de Rek, geldt als specialist op het gebied van veranderingen in de hersenen bij depressieve mensen. Hij promoveerde op dit onderwerp bij prof. Dick Swaab.

Stressoren
Een op de acht werknemers kampt met een burn-out. Een miljoen mensen gaat jaarlijks door een depressie. Volgens Hoogendijk is dit vooral het gevolg van de achtergebleven ontwikkeling van ons stresssysteem. We hebben te maken met een explosieve toename van stressoren: situaties en ervaringen die stress veroorzaken. De psychiater spreekt daarnaast van opgefokte ideaalbeelden waaraan we willen voldoen en haalt ook een ongezonde relatie met de farmaceutische industrie aan.

Stressvis
In ‘Van Big Bang tot Burn-out’ beschrijft Hoogendijk de geschiedenis van stress, vanaf de oerknal tot heden. Het systeem in ons lichaam om stresssituaties het hoofd te bieden, stamt uit een tijd voordat er leven op het land was. Het was en is nog steeds niet berekend op de hoeveelheid stressoren die dagelijks op ons afkomen. De moderne mens is als ‘een vis in de stress’.

Stellingen
In het boek staan prikkelende stellingen: Waarom stress de motor achter de evolutie is en wij zonder stress niet zouden bestaan. Waarom ons stresssysteem zo lang uitstekend tegen stressoren opgewassen was, maar nu in zijn voegen kraakt. Waarom we vol zitten met rommel van vroeger en je best kunt stellen dat we opgelapte oude auto’s zijn.

Stress te lijf
Hoogendijk geeft uitleg over waar stress toe leidt en wat ertegen geslikt wordt. En uiteindelijk ook hoe mensen de stress te lijf kunnen gaan: door het brein meer rust te gunnen en het lijf wat minder. Compleet met frisse aanwijzingen: ‘Zoek de natuur op, zorg dat je geregeld beweegt, gooi smartphone en laptop de deur uit en besteed je tijd en aandacht aan je vier of vijf echte vrienden in plaats van aan de honderden knakkers die je dagelijks via Facebook bestoken met onnozel commentaar op niks.’

Toekomst
Maar het is niet alleen rust die soelaas biedt. Hoogendijk pleit ervoor de natuurlijke kunstmatigheid van de mens te omarmen en gebruik te maken van (bio)technologie. Nieuwe technieken, zoals sequencen van het genoom en imaging, waarmee we misschien in de toekomst online in het eigen brein kunnen kijken.

‘Van Big Bang tot Burn-out, het grote verhaal over stress’ is vanaf 8 februari verkrijgbaar als uitgave van Uitgeverij Balans.

Nederland in top 10 kankerincidentie wereldwijd

Nederland staat 8e op de lijst van landen waar kanker het meeste voorkomt. Dat blijkt uit cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie. Volgens de nieuwste Nederlandse cijfers komt huidkanker het meeste voor, gevolgd door darm-, borst- en longkanker. Op Wereldkankerdag slaan alle organisaties in Nederland die zich bezighouden met kanker de handen ineen om gezamenlijk aandacht te vragen voor deze voor de patiënt en zijn naaste ingrijpende ziekte.

Uit de internationale cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie, die zijn aangepast naar leeftijd, blijkt dat vrouwen in Nederland op de 4e plaats staan voor de incidentie van kanker vergeleken met vrouwen uit andere landen. De mannen in Nederland staan op de 16e plaats vergeleken met die uit andere landen. Voor wat betreft mannen en vrouwen samen bekleedt Nederland de 8e plaats met 304,8 nieuwe gevallen van kanker op de 100.000 inwoners. Denemarken is ’s werelds koploper met 338,1 gevallen van kanker per 100.000 inwoners.

Volgens de nieuwste cijfers uit de Nederlandse Kankerregistratie, beheerd door het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL), was huidkanker in 2016 met 15.836 nieuwe gevallen de meest voorkomende kankersoort in Nederland, gevolgd door darm-, borst- en longkanker. Bij de mannen stond in 2016 prostaatkanker nog steeds op nummer 1, bij vrouwen was dat borstkanker. In totaal werden er 108.402 nieuwe gevallen van kanker vastgesteld in 2016, 2.500 meer dan in het jaar daarvoor.

In aanloop naar Wereldkankerdag, 4 februari 2017, slaan de gezamenlijke organisaties in Nederland die zich bezighouden met kanker de handen ineen. Voor het derde jaar op rij zetten zij zich in om aandacht te vragen voor kanker. Het gaat om een brede samenwerking tussen organisaties actief in kankerbestrijding, patiëntenzorg, onderzoek, voorlichting, preventie en (na)zorg.

Met het thema Wij kunnen. Ik kan wordt het publiek in Nederland opgeroepen om stil te staan bij wat we allemaal zelf kunnen doen voor onszelf en een ander als het om kanker gaat. Dit jaar wordt de naasten van mensen die kanker hebben (gehad) centraal gezet.

In aanloop naar Wereldkankerdag houden de samenwerkende organisaties in Nederland een speciale actie om de naasten van mensen met kanker te bedanken voor hun zorg, begeleiding en steun. Het gaat om onder andere familieleden, goede vrienden en collega’s die ieder op hun eigen manier mensen met kanker bijstaan. Ook organiseren diverse organisaties eigen activiteiten zoals open dagen en lezingen. Op de gezamenlijke website www.wereldkankerdag.nl staat meer informatie over en een overzichtelijke landkaart van speciale activiteiten.

In Nederland werken een groot aantal organisaties mee aan Wereldkankerdag zoals: KWF Kankerbestrijding, IPSO, Integraal Kanker Centrum Nederland (IKNL), Wereld Kanker Onderzoek Fonds, Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK), Care for Cancer en nog vele anderen. Een volledig overzicht is te vinden via www.wereldkankerdag.nl

NVM-mondhygiënisten: ‘zet zorgverleners efficiënter in’

foto van NVM-mondhygiënisten.Gisterenmiddag bood Associatie Nederlandse Tandartsen (ANT) in Den Haag een petitie aan ‘Blijf af van mijn tandarts’. NVM-mondhygiënisten laat graag een ander geluid uit de mondzorg horen en zet hierin in op de beste zorg waar de patiënt centraal staat.

“Het gaat over het doelmatig en efficiënt inzetten van zorgverleners, de juiste zorgverlener op de juiste plek en dat is een ontwikkeling die je binnen de zorg sowieso ziet. Het is belangrijk om met elkaar, met de toenemende zorgvraag, de zorg betaalbaar te houden en toegankelijk voor iedereen”, aldus voorzitter van NVM-mondhygiënisten Manon van Splunter-Schneider.

Optimale mondzorg voor patiënt
ANT stelt middels een petitie dat door een dreigend tekort aan tandartsen, de keuzevrijheid van de patiënt verdwijnt, de kwaliteit van de mondzorg afneemt en kosten van mondzorg voor de patiënt zullen stijgen. Echter, van het wegbezuinigen van tandartsen is geen sprake, wel van efficiënte en effectieve zorg en meer aandacht voor preventie. De patiënt bepaalt daarbij zelf of hij/zij naar de tandarts of naar de mondhygiënist gaat voor mondzorg. NVM-mondhygiënisten stimuleert te allen tijde goede samenwerking en afstemming tussen mondhygiënist en tandarts voor optimale mondzorg. Samin Torabi, mondhygiënist bij mondzorgpraktijk De Jordaan, Den Haag: “Om te voorkomen dat we dingen over het hoofd zien, kijken we bijvoorbeeld met alle collega’s, tandarts en mondhygiënist, naar röntgenfoto’s”.

Vergroten zelfstandigheid
In juni 2016 kondigde Minister Schippers aan de zelfstandigheid van de mondhygiënist te willen vergroten. Concreet betekent dit dat het plan is om mondhygiënisten voor drie handelingen, namelijk het maken van een röntgenfoto, het geven van anesthesie en het boren en vullen van een klein, beginnend gaatje, zelfstandig bevoegd worden. De mondhygiënist is opgeleid en al tien jaar in staat om deze handelingen uit te voeren, maar heeft hier nog altijd de opdracht van de tandarts voor nodig. “Je mag rijden, mits er een instructeur naast je zit. Maar je hebt je rijbewijs al. Het wordt nu tijd om alleen in de auto te gaan rijden”, aldus Samin Torabi.

Voorkomen van problemen
De mondhygiënist is opgeleid om problemen te voorkomen. Waarbij altijd de samenwerking met de tandarts wordt gezocht om een compleet pakket aan mondzorg te kunnen leveren. Door te behandelen, te coachen en de situatie te monitoren kunnen grotere problemen in de mond voorkomen worden. Een mondhygiënist zal op tijd doorverwijzen naar een tandarts of tandartsspecialist wanneer nodig. Dit is efficiënte en doelmatige zorg, waarbij de patiënt gebaat is, want het resultaat is dat grote problemen in de mond (inclusief dure restauratieve behandelingen) worden voorkomen.