Iedereen heeft recht op effectieve medicijnen tegen resistente tbc

By Annelies Derksen in Tuberculose

Tussen 2000 en 2016 zijn wereldwijd 53 miljoen mensen genezen van tuberculose. Desondanks blijft tuberculose met bijna 1,7 miljoen sterfgevallen nog steeds de meest dodelijke infectieziekte ter wereld. Daarbij is er grote zorg over de achterblijvende diagnose en behandeling van multiresistente tuberculose (MDR-tbc). Dat blijkt uit cijfers die de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vandaag bekendmaakt in haar rapport ‘Global Tuberculosis Report 2017’. Slechts 1 op de 5 mensen met MDR-tbc wordt momenteel op tijd gevonden en  behandeld. Terwijl er nieuwe laboratorium testen en medicijnen beschikbaar zijn gekomen om deze gevaarlijke vorm van tuberculose snel op te sporen en succesvol te behandelen.

“Na 40 jaar zijn er eindelijk nieuwe tbc-medicijnen beschikbaar, maar deze zijn nog voor maar heel weinig mensen toegankelijk,” zegt Kitty van Weezenbeek, algemeen directeur van KNCV Tuberculosefonds. “We hebben dringend politieke betrokkenheid en extra fondsen nodig om deze nieuwe tbc-medicijnen breed beschikbaar te maken. Zo redden we levens en onderbreken we de keten van besmetting.”

KNCV Tuberculosefonds hielp het afgelopen jaar bij de introductie van nieuwe behandelingen in 19 zwaar door tuberculose getroffen landen. De eerste resultaten zijn veelbelovend: voor mensen voor wie tot voor kort geen behandeling meer mogelijk was, is er nu weer hoop op genezing. Daarnaast blijkt voor een deel van de patiënten de behandelperiode van 24 maanden te kunnen worden teruggebracht naar 9 maanden met minder bijwerkingen, waardoor patiënten de zware behandeling beter volhouden. Vorige week konden in Kirgizië de eerste patiënten na de nieuwe verkorte behandeling officieel genezen worden verklaard.

Kitty van Weezenbeek: “Resistente tuberculose vormt wereldwijd een belangrijke bedreiging voor  de volksgezondheid. We hebben dringend politiek leiderschap nodig om de epidemie daadkrachtig aan te pakken. Het is nu of nooit, met een WHO Ministeriële Conferentie over tuberculose op 16 en 17 november aanstaande in Moskou en een speciale sessie over de tbc-epidemie tijdens de algemene vergadering van de VN volgend jaar september.”

KNCV Tuberculosefonds levert als internationaal expertise centrum een belangrijke bijdrage aan de Ministeriële Conferentie in Rusland en werkt hand in hand met de WHO en partners om innovaties in de bestrijding van tuberculose beschikbaar te maken voor kwetsbare groepen wereldwijd.

De nieuwste schattingen van de WHO die vandaag zijn gepubliceerd, tonen aan dat tuberculose wereldwijd de negende doodsoorzaak is en de meest dodelijke infectieziekte ter wereld. Jaarlijks overlijden bijna 1,7 miljoen mensen aan deze goed behandelbare ziekte. Dat betekent dat er meer mensen aan tuberculose overlijden dan aan een ziekte als HIV/AIDS. In 2016 kregen naar schatting 490.000 mensen MDR-tbc.

Schippers laat Orkambi toe tot basispakket

By Annelies Derksen in Algemeen

Minister Edith Schippers (VWS) heeft besloten om het middel Orkambi voor cystische fibrose (ook wel bekend als taaislijmziekte) toe te laten tot het basispakket. Schippers heeft dit besluit kunnen nemen omdat zij met Vertex afspraken heeft kunnen maken over de prijs. Onderdeel van de prijsafspraak met de fabrikant is dat de details van de overeenkomst vertrouwelijk blijven. De Tweede Kamer wordt per brief over de overeenkomst geïnformeerd.

Minister Edith Schippers (VWS): “Ik ben ongelooflijk blij voor de patiënten dat het alsnog gelukt is. Hun geduld is immers zwaar op de proef gesteld. De overeenkomst is natuurlijk in de allereerste plaats in het belang van mensen met de ziekte en hun familie. Maar gelet op overeenkomst met de fabrikant is het ook in het belang van de premiebetaler en van de betaalbaarheid van de zorg. Het is op zich jammer dat de prijsafspraak vertrouwelijk moet blijven, maar zonder die vertrouwelijkheidafspraak zou er geen deal zijn.”

In mei 2017 besloten Nederland en België om de toen lopende gezamenlijke onderhandelingen met Vertex te beëindigen. Begin juli startte Schippers vervolgonderhandelingen over de prijs van het middel. Twee weken geleden liepen die onderhandelingen nog vast toen Vertex een bod van Schippers niet accepteerde.

Orkambi is een middel dat bij een deel van de patiënten met cystische fibrose (CF) kan worden ingezet. In Nederland betreft het ongeveer 750 CF patiënten. Eind 2016 constateerde het Zorginstituut dat de gevraagde prijs veel te hoog is in relatie tot de betrekkelijk bescheiden effecten van het middel. Het Zorginstituut adviseerde daarom het middel niet in het pakket op te nemen, omdat het niet kosteneffectief is. Door het vandaag bereikte resultaat van de onderhandelingen, is opname in basispakket uiteindelijk alsnog mogelijk geworden. Opname in het pakket gebeurt per 1 november 2017.

Schippers lanceert Europees initiatief voor volledige toegang tot geneesmiddelen in alle EU-lidstaten

By Annelies Derksen in Algemeen

Wanneer de Europese Commissie een centrale markttoelating afgeeft voor nieuwe en innovatie medicijnen, moeten farmaceutische bedrijven verplicht zijn deze medicijnen  aan te bieden in alle lidstaten. Dat is de kern van een initiatief dat minister Edith Schippers (Volkgezondheid) vandaag lanceert.  Ze heeft hierover een brief gestuurd aan de Europese Commissie en alle EU-lidstaten.

‘Een einde maken aan selectieve marktintroductie’

Zodra nieuwe geneesmiddelen een positieve beoordeling van de EMA ontvangen, verleent de Europese Commissie een centrale markttoelating die geldig is voor de hele Europese Unie. Dit is echter geen garantie dat patiënten in alle EU-lidstaten kunnen profiteren van deze nieuwe geneesmiddelen. Er is namelijk geen wettelijke verplichting om geneesmiddelen in EU-lidstaten aan te bieden. In veel gevallen kiezen bedrijven dan ook voor marktstrategieën waarbij ze producten alleen introduceren in bepaalde lidstaten. Als gevolg daarvan hebben veel patiënten, met name in kleinere of armere landen, geen toegang tot de medicijnen of moeten soms maanden tot jaren wachten. Dit is een onaanvaardbare situatie die moet worden aangepakt. Nederland is van mening dat alle EU-lidstaten gelijke kansen moeten krijgen.

Minister Edith Schippers: ‘Snelle toegang tot innovatieve medicijnen tegen een aanvaardbare prijs. Dat was een absolute prioriteit tijdens het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie in 2016 en dat is het nog steeds. Ik vind dat iedereen in Europa daar recht op heeft. Daarom focussen we nu ook op volledige toegang.’

In haar brief roept Schippers alle Ministers van Volksgezondheid op om de discussie te starten en met oplossingen te komen, opdat alle EU-lidstaten gelijke toegang krijgen tot medicijnen.

Tijdens het proces van de verhuizing van EMA heeft de Nederlandse ambassadeur, Wouter Bos, met alle lidstaten gesproken over het agentschap en de rol die het speelt in het EU-geneesmiddelenbeleid. Bos: ‘selectieve marktintroductie van nieuwe geneesmiddelen kwam veel ter sprake. In veel lidstaten is het een groot probleem, maar het krijgt te weinig aandacht in de Raad en de Europese Commissie. Ik hoop dat dit initiatief dit gaat veranderen en we naar concrete oplossingen kunnen toewerken voor een probleem dat veel Europeanen raakt’.

Het initiatief stelt niet voor om de verdeling van de competenties tussen EU-niveau en de lidstaten te veranderen, maar streeft naar een gelijk speelveld. De lidstaten kunnen nog steeds de effectiviteit, de toegevoegde waarde en de vergoeding die zij bereid zijn te betalen voor geneesmiddelen zelf bepalen.