Innovatieve behandeling hoge bloeddruk succesvol

By Annelies Derksen in Hart- en vaatziekten

Uit een onderzoek van het UMC Utrecht in samenwerking met een aantal centra blijkt dat een innovatieve behandeling met een stent-achtig implantaat in de halsslagader zeer effectief de bloeddruk verlaagt. Met dit unieke, verende implantaat treedt direct na plaatsing een forse bloeddrukdaling op. Tot 6 maanden na implantatie blijkt nog steeds een aanhoudende bloeddrukverlaging van gemiddeld 24 punten. Onder leiding van onderzoekers van het UMC Utrecht zijn de resultaten van dit eerste onderzoek bij patiënten online gepubliceerd in het gezaghebbende tijdschrift The Lancet.

Baroreceptoren

Het UMC Utrecht is sinds 2015 betrokken bij een unieke experimentele behandeling om de bloeddruk te verlagen bij patiënten met een moeilijk behandelbare hoge bloeddruk. Deze patiënten reageren niet of onvoldoende op de reguliere behandeling met leefstijlaanpassingen en medicatie. In dit onderzoek werd voor het eerst bij patiënten getest of een speciaal ontwikkeld stent-achtig implantaat in de halsslagader veilig en effectief de bloeddruk verlaagt. Door de speciale vorm van het implantaat worden de zogenaamde baroreceptoren in de halsslagader extra gestimuleerd, wat uiteindelijk leidt tot een bloeddrukdaling. In het onderzoek zijn 30 patiënten gevolgd. “We zien dat er bij de meeste patiënten een forse daling van de bloeddruk plaatsvindt van gemiddeld 24 punten en dat ze minder bloeddrukverlagers hoeven te gebruiken”, zegt Dr. Wilko Spiering, internist-vasculair geneeskundige en eerste auteur van het artikel in The Lancet. “Daardoor voelen ze zich vitaler, hebben minder last van bijwerkingen en minder hoofdpijn.”

Meer onderzoek

“Deze eerste resultaten bij patiënten die vaak al jaren met extreem hoge bloeddrukken rondliepen zijn absoluut hoopgevend, maar meer onderzoek is echt nodig”, aldus Wilko Spiering. In de vervolgstudie die onder leiding van het UMC Utrecht vorige week is gestart, wordt de effectiviteit en veiligheid van de behandeling verder onderzocht.

Hoge bloeddruk is dodelijk

Ongeveer een vierde van de volwassenen in Nederland heeft een verhoogde bloeddruk en boven de 65 jaar is dit zelfs bij één op de twee. Een verhoogde bloeddruk is één van de belangrijkste risicofactoren voor hart- en vaatziekten (beroerte, hartinfarct, nierziekte, hartfalen) en sterfte. Het risico hierop neemt sterk toe bij toenemende bloeddruk: bij iedere 20 punten stijging van de bovendruk of 10 punten stijging van de onderdruk, verdubbelt het risico op sterfte aan hart- en vaatziekten. Met ruim 9 miljoen doden per jaar is hoge bloeddruk de belangrijkste doodsoorzaak wereldwijd is en dit aantal neemt toe”, aldus Wilko Spiering. Voor patiënten die niet reageren op medicatie en leefstijlaanpassingen kan deze behandeling, indien veilig en effectief bevonden op lange termijn, in de toekomst een reguliere behandeling worden.

Video: Mobius Implantaat

Polikliniek Gecompliceerde Hypertensie

Het UMC Utrecht Hart- en vaatcentrum heeft een speciale polikliniek Gecompliceerde Hypertensie en behandelt sinds 2015 patiënten met deze nieuwe behandeling die endovasculaire baroreflex amplificatie (EBA) wordt genoemd. Inmiddels heeft het centrum 26 van de wereldwijd 65 geïmplanteerde patiënten behandeld en is daarmee het meest ervaren centrum in de wereld. Ruim een kwart van de patiënten in de CALM-FIM studie hebben eerder gefaald op renale denervatie, een andere experimentele behandeling waar in het verleden veel van werd verwacht.

Taakherschikking in de ouderenzorg nog in kinderschoenen

By Annelies Derksen in Algemeen

Afbeeldingsresultaat voor radboudumcTaakherschikking kan de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de ouderenzorg verbeteren. De inzet van hoogopgeleide zorgprofessionals zoals Verpleegkundig Specialisten en Physician Assistants staat echter nog in de kinderschoenen. Dat blijkt uit onderzoek van het Radboudumc en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) dat gefinancierd is door het ministerie van VWS. De onderzoekers komen met aanbevelingen waarmee organisaties de taken beter kunnen verdelen.

De kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de ouderenzorg in Nederland staat onder druk. Het ministerie van VWS zet daarom al enkele jaren in op het verschuiven van taken in de zorg, waarbij hoogopgeleide zorgprofessionals zoals Verpleegkundig Specialisten en Physician Assistants taken overnemen van artsen, zodat deze ruimte krijgen voor andere taken. Deze hoogopgeleide zorgprofessionals vormen een relatief nieuwe beroepsgroep met zelfstandige bevoegdheden en verantwoordelijkheden die zijn vastgelegd in de wet.

Kinderschoenen
In huisartsenpraktijken en ziekenhuizen is al ruime ervaring met taakherschikking, maar in de ouderenzorg staat dit nog in de kinderschoenen. Een toenemend aantal verpleeghuizen hebben Verpleegkundig Specialisten en Physician Assistants in dienst vanwege het tekort aan specialisten ouderengeneeskunde. Maar het ontbreekt de instellingen aan een eenduidige visie op de personeelssamenstelling, waardoor er een grote praktijkvariatie is in de verdeling van zorgtaken. Overigens bestaat deze praktijkvariatie ook binnen de huisartsenpraktijken vanwege onduidelijkheid over de rol van hoogopgeleide zorgprofessionals in de (preventieve) zorg voor kwetsbare ouderen.

Onbekendheid
Onderzoekers van het Radboudumc en de HAN zien op basis van literatuuronderzoek en diepte-interviews met een groot aantal zorgprofessionals dat er ook veel onbekendheid is met de bevoegdheden van hoogopgeleide zorgprofessionals, wat leidt tot een onderbenutting van Verpleegkundig Specialisten en Physician Assistants. Uit case studies in zeven verpleeghuizen bleek ook dat specialisten ouderengeneeskunde het vaak moeilijk vinden om verantwoordelijkheid uit handen te geven, waardoor Verpleegkundig Specialisten en Physician Assistants minder taken kregen dan waarvoor ze bekwaam en bevoegd zijn.

Raamwerk
Om professionals en bestuurders te ondersteunen bij de implementatie van taakherschikking in de ouderenzorg hebben de onderzoekers een raamwerk ontwikkeld. Miranda Laurant, coördinator van het onderzoek en lector bij de HAN: “De inzet van Verpleegkundig Specialisten en Physician Assistants sluit aan bij maatschappelijke ontwikkelingen en kan de kwaliteit van de ouderenzorg verbeteren. Bovendien vormen deze professionals een verbindende schakel tussen artsen, verpleegkundigen en verzorgenden.”

Platform Zorgmasters
Met het raamwerk kunnen landelijke beroepsverenigingen en -koepels in gesprek gaan over de invulling van taakherschikking in de ouderenzorg. Ook biedt het handvatten voor organisaties om de personeelssamenstelling zo in te richten dat de juiste professional op de juiste plek bijdraagt aan verbetering van de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de ouderenzorg. Via het Landelijk Platform Zorgmasters stelt het ministerie van VWS het raamwerk ter beschikking.

Miranda Laurant: “De ouderenzorg kampt met een slecht imago, wordt door professionals als weinig aantrekkelijk ervaren en is er een krapte op de arbeidsmarkt. We hebben echter veel gepassioneerde mensen gesproken die zich vol overgave inzetten voor de ouderen. Er liggen volop kansen om de ouderenzorg met een goede personeelssamenstelling, waar hoogopgeleide zorgprofessionals deel van uit maken, te verbeteren.”

Duizenden kinderen minder in ziekenhuis door rookvrijbeleid

By Annelies Derksen in Algemeen
rookvrij--grBijna twintig procent minder kinderen met ernstige luchtweginfecties. Een daling van tien procent van zware astma aanvallen en minder baby’s die te vroeg geboren worden. Onderzoekers van het Erasmus MC en de Universiteit van Edinburgh concluderen op basis van een grote wetenschappelijke analyse dat wereldwijd veel minder kinderen worden opgenomen in ziekenhuizen na de invoer van rookvrijbeleid. Zij publiceerden deze resultaten zojuist in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift The Lancet Public Health.

“Onze studie toont aan dat het rookvrijbeleid wereldwijd effect heeft en dat een goede aanpak veel leed bespaart”, zegt Jasper Been, onderzoeker en kinderarts van het Erasmus MC. “Ook in Nederland worden jaarlijks rond de 8.000 kinderen opgenomen met ernstige luchtweginfecties. Hoewel de Nederlandse wetgeving minder streng is dan in veel andere landen, is dus ook hier veel gezondheidswinst mogelijk. Het is belangrijk dat maatregelen waarvan het effect bewezen is versneld worden ingevoerd, zoals rookvrije omgevingen en het verhogen van de accijns op tabak.”

De onderzoekers combineerden de gegevens van 41 onderzoeken uit Noord Amerika, Europa en China, met in totaal 57 miljoen geboorten en 2,7 miljoen ziekenhuisopnamen van voor en na de invoering van het beleid. Been: “Bijna twintig procent minder kinderen met ernstige luchtweginfecties. Een daling van tien procent van zware astma aanvallen en minder baby’s die te vroeg geboren worden. Daarbij zien we dat deze verbeteringen in gezondheid groter zijn naarmate de wetgeving uitgebreider is. De invloed van andere maatregelen op de gezondheid, zoals het verminderen van de prijsverschillen tussen sigarettenmerken, is op dit moment onderwerp van verder onderzoek.”

De helft van alle kinderen in de wereld komt regelmatig in aanraking met tabaksrook. Bekend is dat kinderen die regelmatig ‘meeroken’ vaker last hebben van luchtweginfecties, zoals bronchitis, longontsteking en van ernstige astma aanvallen, waarvoor zij moeten worden opgenomen in het ziekenhuis. Daarnaast hebben kinderen van moeders die tijdens hun zwangerschap roken een hoger risico op vroeggeboorte en een lager geboortegewicht met nadelige gezondheidsrisico’s op latere leeftijd tot gevolg.

Dit onderzoek is mede mogelijk gemaakt met steun van het Longfonds. De publicatie in het toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift The Lancet Public Health is online te lezen.

Erasmus MC is het grootste Universitair Medisch Centrum van Nederland. Het zet zich in voor een gezonde bevolking. Bijna 13.000 medewerkers spannen zich dagelijks in voor excellente zorg door internationaal baanbrekend onderzoek en onderwijs. Zij vergroten de kennis over ziekte en gezondheid en verbinden de nieuwste wetenschappelijke inzichten met praktisch én preventief handelen, zodat patiënten hier optimaal van profiteren en gezonde mensen gezond kunnen blijven. Zichtbaar beter zijn en voorop blijven lopen op het gebied van complexe, innovatieve en acute zorg door samenwerking met anderen, zijn belangrijke ambities van het Erasmus MC.