Het Nederlandse/Britse WINDOW-consortium krijgt een subsidie van 1,75 miljoen euro van de Brain Tumor Charity voor onderzoek naar de hersentumor Glioblastoma. Het WINDOW-consortium is een unieke samenwerking om meer effectieve combinatietherapieën te genereren tegen deze dodelijke hersentumor, die tot op heden niet gevoelig is voor medicijnen.

Tot 100 combinaties van medicijnen worden onderzocht, die elk gericht zijn op verschillende cellen in de tumor. Het doel is om de ontwikkeling van nieuwe behandelingen van glioblastoom te versnellen. Onderzoeker Bart Westerman van Hersentumor Centrum Amsterdam (VUmc): “Met deze subsidie starten we een aanval op deze dodelijke ziekte.”

Glioblastoma is de meest voorkomende en kwaadaardige vorm van hersenkanker. In het Verenigd Koninkrijk en Nederland worden per jaar ongeveer 3.200 patiënten gediagnosticeerd met deze ziekte. Ondanks verbeterde kennis over de genetische oorzaken, is de ziekte nog ongeneeslijk. Met de momenteel beschikbare behandelingen is de gemiddelde overleving ongeveer 12 maanden. Een deel van de slechte prognose wordt veroorzaakt door tumorheterogeniteit: verschillende delen van de tumor hebben verschillende eigenschappen en reageren anders op therapie. Als gevolg daarvan kan een bepaalde behandeling sommige tumorcellen doden, terwijl andere blijven groeien.

De onderzoekers binnen het consortium denken nu een oplossing voor dit probleem te hebben door de koppeling te onderzoeken tussen intra-tumor moleculaire heterogeniteit en de effectiviteit van medicijncombinaties.
Glioblastomacellen van individuele patiënten worden gekweekt in het laboratorium van Colin Watts in Addenbrooke’s Hospital, University of Cambridge. Deze worden doorgestuurd naar VUmc  in Amsterdam voor behandeling met 100 combinaties van geneesmiddelen om geneesmiddelcombinaties te identificeren met brede klinische toepasbaarheid, terwijl de specificiteit voor cellulaire subtypes wordt behouden. Medicijncombinaties die effectief zijn in een kweekschaal zullen ook in diermodellen getest worden in Amsterdam. De meest beloftevolle behandelingen zullen worden verspreid als de Glioblastoma Drug Bank door het bedrijf IOTA Pharmaceuticals. In verdere studies zal Emmanouil Metzakopian’s team van het Sanger Institute (UK) nieuwe CRISPR-Cas9 genoom-editingstechnologie gebruiken om nieuwe mechanismen te identificeren die bijdragen aan resistentie tegen effectieve combinatietherapieën.

De oprichting van een dergelijke geïntegreerde aanpak voor effectieve behandeling zal de ontwikkeling van nieuwe combinatietherapieën versnellen om glioblastoma in de toekomst beter te kunnen behandelen. Bart Westerman reageert: “Onze strategie geeft de mogelijkheid om kanker vanuit een cellulair perspectief te bestrijden. Nieuwe medicijntherapieën die afkomstig zijn uit de immunotherapie zullen de WINDOW-aanpak verder aanvullen “.

Verdere informatie
Het WINDOW-consortium bestaat uit teams onder leiding van de Nederlandse onderzoekers Bart Westerman en Tom Würdinger (Hersentumorcentrum Amsterdam/Cancer Center Amsterdam) en Cambridge, het Verenigd Koninkrijk, onderzoekers Colin Watts (Addenbrooke’s Hospital, Cambridge University), Emmanouil Metzakopian (Sanger Institute) en David Bailey en FredrikSvensson (IOTA Pharmaceuticals Ltd).

Meer informatie over WINDOW is beschikbaar via www.window.net.in

Het eten van volkoren graanproducten zoals zilvervliesrijst en volkorenbrood kan het risico op darmkanker verlagen. Dat maakt het Wereld Kanker Onderzoek Fonds vandaag bekend in een nieuw rapport. Experts benadrukken dat alhoewel geen enkele leefstijl een garantie biedt tegen kanker, gezonde voeding en leefstijl een belangrijke rol spelen bij de preventie van darmkanker.

Nu is er voor het eerst sterk wetenschappelijk bewijs dat het eten van drie porties volkorenproducten per dag (wat neerkomt op 90 gram) het risico op darmkanker met 17 procent kan verlagen. Dit komt bovenop het eerdere bewijs dat het eten van vezelrijke producten het risico op darmkanker verlaagt.

Voor het rapport is al het beschikbare bewijs wereldwijd naar voeding, gewicht en lichaamsbeweging in relatie tot het risico op darmkanker geanalyseerd. De bevindingen bevestigen dat het risico op darmkanker wordt verhoogd door:

·     Het eten van bewerkt vlees, zoals ham en salami
·     Het eten van te veel rood vlees (meer dan 500 gram per week, bereid gewicht), zoals rund- en varkensvlees
·     Het hebben van overgewicht en obesitas
·     Het drinken van twee of meer glazen alcohol per dag

Uit het rapport blijkt ook dat mensen die meer bewegen een kleinere kans op darmkanker hebben in vergelijking met mensen die weinig aan lichaamsbeweging doen. Alle vormen van beweging tellen mee, ook tuinieren, fietsen en wandelen.

Darmkanker is een van de kankersoorten waar we zelf veel aan kunnen doen om de kans erop te verkleinen. Volgens schattingen van het Wereld Kanker Onderzoek Fonds kan elk jaar ongeveer 45 procent van de gevallen van darmkanker in Nederland voorkomen worden door gezonde keuzes in voeding en leefstijl.

Darmkanker is in Nederland een van de meest voorkomende vormen van kanker. Het staat op nummer 2 van de meest voorkomende vormen van kanker bij mannen, en op nummer 3 bij vrouwen. Jaarlijks krijgen ruim 15.400 mensen de diagnose darmkanker.

Voor het nieuwe rapport hebben onderzoekers bevindingen uit 99 studies bij elkaar gebracht en geanalyseerd. In het onderzoek ging het om gegevens van in totaal 29 miljoen mensen waarvan een kwart miljoen mensen bij wie darmkanker werd vastgesteld.

Edward L. Giovanucci, prof. Voeding en Epidemiologie bij Harvard TH Chan School of Public Health en eerste auteur van het rapport: “Darmkanker is een van de meest voorkomende soorten kanker wereldwijd. Het nieuwe rapport laat zien dat mensen veel kunnen doen om hun risico op darmkanker aanzienlijk te verlagen. De bevindingen zijn duidelijk: voeding en leefstijl spelen een grote rol bij darmkanker. De stappen die mensen kunnen nemen om hun risico op darmkanker te verlagen, zijn belangrijk voor de algehele gezondheid. Het behouden van een gezond gewicht, voldoende lichaamsbeweging, matig zijn met rood en bewerkt vlees en het eten van meer volkorenproducten en voedingsvezels. Daarnaast is het belangrijk om matig te zijn met alcohol en niet te roken of om daarmee te stoppen.”