Schippers: oplossing eventuele acute knelpunten dure geneesmiddelen

Minister Edith Schippers (VWS) heeft preventieve afspraken gemaakt met zorgverzekeraars en zorgaanbieders over het oplossen van eventuele acute problemen in de financiering van dure – vaak oncologische – medicijnen. Zorgverzekeraars zorgen ervoor dat verzekerden niet om financiële redenen geen dure geneesmiddelen krijgen. Zorgaanbieders garanderen dat zij – indien medisch noodzakelijk – dure medicijnen aan patiënten zullen blijven voorschrijven. Schippers heeft hierover de Tweede Kamer vandaag per brief geïnformeerd.

Schippers wijst in haar brief erop dat er tot nu toe bij het Landelijk Meldpunt Zorg (LMZ) geen meldingen zijn binnengekomen over het vanuit financieel oogpunt niet voorschrijven van intramurale geneesmiddelen. Preventief heeft zij nu met betrokken partijen voor de korte termijn afgesproken:

  1. Zorgverzekeraars onderschrijven hun zorgplicht en zorgen dat patiënten niet om budgettaire redenen de toegang tot dure geneesmiddelen wordt ontzegd.
  2. Zorgaanbieders garanderen dat zij richtlijnconform werken en dus ook, waar medisch noodzakelijk, dure geneesmiddelen aan patiënten voorschrijven. Indien een zorgaanbieder in individuele gevallen financieel echt niet in staat is een geneesmiddel te leveren, gaat de zorgaanbieder hierover met de betreffende verzekeraar het gesprek aan, zodat er een passende oplossing gevonden kan worden.

Schippers benadrukt in haar brief dat de NZa toeziet op de zorgplicht van verzekeraars en de IGZ op verantwoorde zorgverlening door aanbieders. Vorige week verschenen er op verzoek van Schippers rapporten van NZa en KWF over de problematiek van dure (oncologische) geneesmiddelen.  Gemeenschappelijk en onder regie van het ‘bestuurlijk overleg medisch specialistische zorg’ wordt gewerkt aan oplossingen van in die rapporten genoemde (financiële) knelpunten. Voor de langere termijn (vanaf 2016) komt Schippers dit najaar met een nieuwe visie op geneesmiddelenbeleid.

Schippers heeft eerder al aangekondigd stevig in te zetten op het toegankelijk en betaalbaar houden van dure medicijnen. Wanneer Nederland in het eerste half jaar van 2016 voorzitter van de Europese Unie is, heeft het geneesmiddelenbeleid voor haar hoge prioriteit.

Deze zomer veel tekenbeten verwacht

Naar verwachting zullen komende maand een half miljoen mensen door een teek gebeten worden. Afgelopen maand werden aanzienlijk meer tekenbeten gemeld dan in eerdere jaren. Teken kunnen met een beet de ziekte van Lyme overbrengen. Het is daarom belangrijk dat mensen zich na een bezoek ‘in het groen’ goed controleren op tekenbeten. Mensen die toch ziekte van Lyme oplopen, kunnen meedoen aan het onderzoek naar langdurige klachten na Lyme. De gezondheid van de deelnemers wordt een jaar gevolgd. Dit jaar kunnen nog 500 mensen meedoen aan het onderzoek.

Controleren extra belangrijk 
In de voorgaande drie jaar werden de meeste tekenbeten gemeld in de maand juli. Daarom is het de komende tijd extra belangrijk dat mensen zich goed controleren op tekenbeten na een bezoek ‘in het groen’. Hoe langer een teek in de huid zit, hoe groter de kans dat een teek ziekteverwekkers overdraagt. Teken moeten daarom zo snel mogelijk verwijderd worden. Daarna moet men de beetplek nog drie maanden in de gaten houden. Verschijnt hier een ringvormige vlek of krijgt men griepachtige of andere klachten neem dan contact op met de huisarts. Dit kunnen namelijk signalen zijn van de ziekte van Lyme

Onderzoek naar langdurige klachten 
Mensen bij wie door een arts de ziekte van Lyme is vastgesteld kunnen meedoen aan een onderzoek om langdurige klachten na Lyme beter te voorkómen en te behandelen. Het RIVM is samen met de Lyme-centra van het AMC, Radboudumc en Gelre ziekenhuizen Apeldoorn dit unieke onderzoek gestart. Mensen die de ziekte van Lyme oplopen kunnen zich via www.tekenradar.nl of via de eigen huisarts aanmelden voor deelname.

Meer tekenbeten dan vorig jaar 
Sinds de start van Tekenradar.nl in 2012 zijn er niet eerder zoveel tekenbeten gemeld in de eerste helft van het jaar. Er werden 4740 tekenbeten geregistreerd. Dat is 20 procent meer dan het record vorig jaar. De toename was vooral te zien in mei (1379 tekenbeten, 27 procent meer dan vorig jaar) en in juni (2594 tekenbeten, 42 procent meer dan vorig jaar). In maart en april werden juist minder tekenbeten gemeld dan vorig jaar. De gemiddelde temperatuur in het voorjaar van 2015 lag dan ook flink lager dan in 2014 waardoor dit jaar het tekenseizoen later op gang kwam

Meer muizen, meer teken 
Vorig jaar bleek een extreem goed muizenjaar te zijn in grote delen van het land. Veel roofvogelsoorten hebben daarvan geprofiteerd. Ook teken hebben baat bij veel muizen aangezien muizen belangrijke gastheren zijn. Het is zeer aannemelijk dat er afgelopen jaar veel teken in staat zijn geweest om bloed te bemachtigen. De larven en nimfen gebruiken het bloed om naar het volgende levensstadium te komen en vrouwtjes gebruiken het bloed om eitjes te kunnen leggen.

Steeds minder mensen overlijden aan een acuut hartinfarct, steeds meer aan kanker

Het aantal mensen dat overlijdt aan een acuut hartinfarct is in 2014 met 7 procent gedaald tot 5,3 duizend. Dit zijn er bijna 400 minder dan in 2013. De afname is nagenoeg even groot als in voorgaande jaren. In 2014 is dementie met 12,5 duizend sterfgevallen de grootste doodsoorzaak in Nederland. De sterfte aan dementie overtreft de sterfte aan longkanker of die aan het hartinfarct. Bijna 70 procent van de mensen die overlijden aan dementie is vrouw. Dit blijkt uit cijfers van CBS.

5,3 duizend mensen overleden aan een acuut hartinfarct
In 2014 stierven 2,9 duizend mannen en 2,4 duizend  vrouwen aan een acuut hartinfarct; in totaal 400 minder dan een jaar eerder. Sinds de jaren zeventig daalt het aantal mensen dat hieraan overlijdt gestaag. Deze daling komt onder andere door preventie (minder rokers, meer aandacht voor hoog cholesterol), een betere zorgorganisatie (Coronary Care Units (CCU) in ziekenhuizen), en vooruitgang in behandeling (dotteren, stents en medicijnen), waardoor mensen het acuut hartinfarct overleven en uiteindelijk aan iets anders overlijden.

Meeste mensen overlijden aan kanker
In 2014 stierven ruim 139 duizend mensen. Bijna een derde (43 duizend mensen) overleed aan een of andere vorm van kanker. Hart- en vaatziekten (waaronder het hartinfarct en de hersenbloeding) nemen ruim een kwart (38 duizend) van het totaal aantal overledenen voor hun rekening. Ongeveer 17 duizend mensen overleden aan de gevolgen van psychische stoornissen,waarvan dementie het grootste gedeelte uitmaakt, en ziekten van het zenuwstelsel, zoals de ziekte van Alzheimer, de ziekte van Parkinson of Multiple Sclerose (MS). Mensen overlijden in de regel aan deze ziekten doordat zij stoppen met eten of drinken, zich verslikken of een infectie oplopen. In 2014 overleden 10 duizend mensen aan ziekten van de long- of luchtwegen, zoals longontsteking of COPD. Dit is minder dan een jaar eerder. Dit komt onder andere doordat het voorjaar van 2014 geen griepepidemie kende, waarbij doorgaans veel mensen met een long- of luchtwegaandoening overlijden.

Mannen overlijden vaker aan kanker dan vrouwen
Ruim 23 duizend mannen en bijna 20 duizend vrouwen stierven in 2014 aan de gevolgen van kanker. Bij mannen die aan kanker overlijden, zijn longkanker (6 170 sterfgevallen), dikke darmkanker (inclusief rectumkanker, 2 677 sterfgevallen) en prostaatkankerr (2 539 sterfgevallen) de meest voorkomende doodsoorzaken. Bij vrouwen zijn dit longkanker (4 176 sterfgevallen), borstkanker (3 014 sterfgevallen), en dikke darmkanker (inclusief rectumkanker, 2 270 sterfgevallen).

Zelfdoding veel voorkomende doodsoorzaak onder jongeren
Jongeren overlijden doorgaans door andere oorzaken dan ouderen. De 766 jongeren van 1 tot 24 jaar die vorig jaar zijn overleden, stierven het vaakst door de niet-natuurlijke doodsoorzaken vervoersongevallen en zelfdoding. Door de ramp met de MH17 is het aantal overledenen door vervoersongevallen in deze leeftijdsgroep beduidend hoger dan in eerdere jaren. Het merendeel van de jongeren die in deze leeftijdsgroep aan kanker overlijdt,  overlijdt aan hersentumoren. Bij 25-tot-45-jarigen is zelfdoding net als in vorige jaren een veel voorkomende doodsoorzaak.

Onder de 45-tot-65-jarigen is de helft van de sterfgevallen toe te schrijven aan kanker. Hoewel dit aandeel onder ouderen tussen 65 en 85 jaar lager is, is het absolute aantal aanzienlijk hoger. Hart- en vaatziekten zijn de een-na-grootste doodsoorzaak onder ouderen. De vervoersongevallen spelen op deze leeftijd nog nauwelijks een rol. Bij 85-plussers overlijden de meeste mensen aan hart- en vaatziekten.