In 2014 is 1,8 procent meer aan zorg uitgegeven dan het jaar ervoor. Vooral de uitgaven aan huisartsenpraktijken en welzijn en maatschappelijke diensten stegen, die aan geneesmiddelen bleven stabiel. Het aandeel van de uitgaven aan gezondheidszorg in het bruto binnenlands product (bbp) was in 2012 vrijwel gelijk aan dat in België, Frankrijk en Duitsland. Dat heeft CBS vandaag bekendgemaakt.

Per persoon 5 630 euro aan zorg uitgegeven
In 2014 zijn de uitgaven aan zorg (gezondheids- en welzijnszorg) met 1,8 procent gestegen tot een bedrag van 95 miljard euro. Dat komt neer op 5 630 euro per hoofd van de bevolking, 79 euro meer dan in 2013. Daarmee zet de na 2008 ingezette trend van afvlakkende groei van de zorguitgaven in 2014 door.

Uitgaven aan huisartsenpraktijken relatief sterk gestegen
Aan huisartsenpraktijken is bijna 6 procent meer uitgegeven. Dat komt deels doordat geld beschikbaar is gesteld om te bevorderen dat bepaalde vormen van zorg door  huisartsen in plaats van door  ziekenhuizen en specialisten worden verleend. Een voorbeeld hiervan is praktijkondersteuning voor de huisarts bij het verlenen van geestelijke gezondheidszorg. Ook zijn de tarieven voor diensten door huisartsen verhoogd.

Uitgaven aan ziekenhuiszorg licht gestegen, aan geneesmiddelen stabiel
De uitgaven aan ziekenhuizen en praktijken van medisch specialisten, ruim een kwart van de totale uitgaven aan zorg, stegen in 2014 met 2,1 procent tot 26,0 miljard euro. In 2012 en 2013 was de jaarlijkse toename nog ongeveer 5 procent per jaar. In 2014 zijn, in tegenstelling tot voorgaande jaren, bijna geen dure geneesmiddelen overgeheveld naar het budget van ziekenhuizen. Dit laatste verklaart mede waarom de uitgaven aan geneesmiddelen via apotheken, na twee jaar van aanzienlijke dalingen, in 2014 zijn gestabiliseerd op 5,2 miljard euro. Daarnaast daalde de gemiddelde prijs van geneesmiddelen minder hard dan in vorige jaren.

Meer uitgegeven aan welzijn en maatschappelijke diensten
De uitgaven aan welzijn en maatschappelijke diensten (kinderopvangcentra, jeugdzorg en overige welzijnszorg) zijn in 2014 met bijna 4 procent gestegen tot 9,8 miljard euro. Deze toename wordt grotendeels verklaard door de groei van de uitgaven aan asielzoekerscentra als gevolg van de sterke toename van het aantal asielzoekers in 2014.

Zorguitgaven vergelijkbaar met België, Duitsland en Frankrijk
De zorguitgaven vormen 14,5 procent van het bbp en dat aandeel is sinds 2012 stabiel. Om dit aandeel te kunnen vergelijken met andere landen wordt een internationale definitie van uitgaven aan gezondheidszorg gebruikt. Daarin zijn onder meer de uitgaven op grond van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, forse delen van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), en welzijn en maatschappelijke diensten niet inbegrepen. Volgens deze definitie maakten de uitgaven aan gezondheidszorg in 2012 zowel in Nederland als in België, Duitsland en Frankrijk 11 procent van het bbp uit. In de Verenigde Staten was het met 16 procent duidelijk hoger, in het Verenigd Koninkrijk met 9 procent lager.

Op 1 november 2015 neemt Aad Koster afscheid van ActiZ, brancheorganisatie van zorgorganisaties in de ouderen- en thuiszorg, de geboortezorg en de jeugdgezondheidszorg. Aad werd 1 juli 2005 directeur van een van de voorlopers van ActiZ Z-Org/LVT en was sinds 1 juli 2006 directeur van ActiZ. Na 10 jaar is het tijd voor een nieuwe stap.

Uitgedaagd
Aad Koster: “De ouderen- en thuiszorg worden grondig hervormd en de voorbereidingen daarvan waren uitdagend, leerzaam en enerverend. Samen met collega’s, leden en bestuur van ActiZ, maar ook met betrokkenen van andere organisaties hebben we de afgelopen jaren hard gewerkt om te kijken of we de zorg verder kunnen verbeteren. Mijn persoonlijke ambitie was en is om de cliënt daarbij alle zeggenschap te geven. Zorg en ondersteuning moeten via maatwerk aansluiten bij de leefwereld van de cliënten. Persoonsvolgende financiering kan in heel veel gevallen die cliënt een positie geven om dat maatwerk te krijgen. Geweldig dat daar nu ook mee geëxperimenteerd wordt. Ik ben blij dat ik bij ActiZ een bijdrage heb kunnen leveren aan de stappen die we in de zorg hebben gemaakt. En dat geldt natuurlijk ook voor de enorme ontwikkelingen bij onze leden die werkzaam zijn in de zorg voor jeugd en in de geboortezorg.”

Koster: “Ik heb een prachtige baan bij een boeiende branchevereniging met nog heel veel uitdagingen. Daar blijven is daarom heel aantrekkelijk, maar na 10 jaar weggaan – juist als het goed gaat – vind ik ook heel verstandig. Voor de organisatie en voor mezelf. Het is goed om het stokje over te dragen aan een nieuwe directeur. Die kan weer nieuwe stappen zetten, want we zijn er nog niet. De hervormingen van de zorg zijn nu pas in volle gang en er is nog veel werk te doen.”

Energiek, ondernemend en gedreven
Guus van Montfort, bestuursvoorzitter van ActiZ, is enorm trots op Aad Koster en dat wat hij voor de branche en haar leden heeft bereikt: “Aad Koster speelde niet alleen extern een gezichtsbepalende rol, maar ook intern, zowel voor het bestuur als het bureau, was zijn rol cruciaal. Met zijn ondernemende mentaliteit kwam hij vaak met creatieve en goede oplossingen voor de zorg en onze leden, de zorgorganisaties. Zo zijn we veel meer gaan samenwerken met andere partijen, is innovatie een speerpunt, kwam hij met het idee om de dienstencheques te introduceren in Nederland en pleitte hij voor een maatschappelijk debat over de rafelige randen van het leven toen er veel publiciteit was over de kwaliteit van de zorg in verpleeghuizen.”

Van Montfort: “Het bestuur en de leden zijn Aad heel dankbaar: voor zijn deskundigheid, zijn inzicht en voor zijn tomeloze energie. Ik vind het persoonlijk een groot genoegen om met Aad samen te werken. Loyaliteit is een kernbegrip bij Aad; hij was er altijd en we hadden aan een half woord voldoende om elkaar te begrijpen. We zullen zijn energieke en gedreven persoonlijkheid missen en gaan op zoek naar een opvolger die, samen met het ActiZ-bestuur en -bureau koers kan houden in deze turbulente tijden voor de zorg. Uiteraard zullen wij bijzondere aandacht schenken aan zijn afscheid. ”

De toekomst
Aad Koster heeft al wel ideeën over wat hij na 1 november wil gaan doen. Koster: “Directeur zijn van ActiZ vraagt veel van beschikbaarheid en bereikbaarheid. Na 1 november hoop ik weer meer tijd te kunnen besteden aan mijn sociale leven. Natuurlijk ga ik ook weer iets ondernemen. Ik werk al meer dan 25 jaar voor de zorg, een sector van groot maatschappelijk belang, en dat blijft mijn passie. Ook heb ik vanaf mijn jeugd altijd met, voor en in verenigingen gewerkt, van vrijwilliger tot directeur. En dat wil ik graag ook blijven doen! We zullen het zien. De toekomst ligt open.”

ActiZ gaat op korte termijn starten met de werving van een opvolger voor Aad Koster.

Met de nieuwe App Risicoscan kunnen zorgmedewerkers eenvoudig en snel gezondheidsrisico’s bij ouderen signaleren. Door het doorlopen van een korte screening, kun je gezondheidsrisico’s signaleren zoals ondervoeding, mondproblemen, huidletsel, incontinentie en vallen. De app geeft suggesties voor vervolgacties en praktische adviezen. De app, ontwikkeld door het Kennisplein Zorg voor Beter, is voor zorgmedewerkers in verpleeg- en verzorgingshuizen, én voor thuiszorgmedewerkers.

Per onderwerp, zoals ondervoeding, medicatiefouten of depressie beantwoordt de zorgmedewerker vijf vragen. Daarna geeft de app aan of er een verhoogd risico bestaat, en of er mogelijk ook andere gezondheidsrisico’s zijn, die je vervolgens meteen kunt checken. Bijvoorbeeld: een risico op ondervoeding, kan ook sneller leiden tot huidletsel of vallen. De resultaten van de Risicoscan kun je vanuit de app als PDF aan jezelf mailen, printen en toevoegen aan het dossier van de cliënt. De App Risicoscan scant op de bekende gezondheidsrisico’s: ondervoeding, medicatiefouten, depressie, huidletsel, incontinentie, vallen en mondproblemen. Bekijk het filmpje over de App Risicoscan: http://www.zorgvoorbeter.nl/ouderenzorg/risicosignalering-filmpje-app.html

De vijf voordelen van de App Risicoscan:
– Met deze app kun je eenvoudig risico’s signaleren, met je smartphone of tablet, dichtbij de cliënt.
– Door de verkorte lijst gaat risicosignalering sneller.
– De app signaleert verbanden tussen verschillende risico’s
– De resultaten en vervolgacties kun je als PDF-document naar jezelf mailen en toevoegen aan het zorgplan. Op deze manier stimuleert de app methodisch werken.
– De tijd die je hiermee bespaart, kun je gebruiken om risico’s te verminderen. Deze app geeft je hiervoor praktische adviezen.

Eerste drie maanden gratis
De App Risicoscan is de eerste drie maanden gratis te downloaden, via Google Play (voor Android) en de App Store (voor Apple). Download de app: www.zorgvoorbeter.nl/risicoscan

Risicosignalering is verplicht
Volgens de inspectie zijn zorgmedewerkers verplicht om bij kwetsbare ouderen twee keer per jaar aan risicosignalering te doen. Vaak worden hiervoor lange en tijdrovende checklijsten gebruikt. Sabina Mak, adviseur doelmatigheid en kwaliteit bij Vilans: ‘Maar eigenlijk moet je continu alert zijn op gezondheidsrisico’s bij de cliënt. De app helpt je erbij en ook bij het ondernemen van de juiste acties bij een verhoogd risico. Houd altijd rekening met de wensen van de cliënt. Kijk samen met de cliënt en/of zijn naasten wat de beste oplossing is. Niet door zelf iets te bedenken, maar door aan de cliënt te vragen of hij bijvoorbeeld het valrisico herkent, en samen na te gaan wat mogelijke oplossingen zijn.’

Thema Risicosignalering op Zorg voor Beter
De app is gebaseerd op de Verkorte Checklist Veilige Zorg die in een werkplaats van het Kennisplein Zorg voor Beter ontwikkeld is. Op Zorg voor Beter is bij het thema Risicosignalering uitgebreide achtergrondinformatie te vinden over risicosignalering in de ouderenzorg: een stappenplan, trainingen en video’s. De app is ontwikkeld door het kennisplein Zorg voor Beter, een gezamenlijk initiatief van ActiZ, Vilans, V&VN en ZonMw. De app is speciaal ontwikkeld voor leden van ActiZ en VenVN.

http://www.zorgvoorbeter.nl/risicosignalering